Avrupa Merkez Bankası (ECB), Kasım 2026 Finansal İstikrar Değerlendirmesi’nin önsözünde Avro Bölgesi ekonomisinin enerji arzı kesintileri, ticari sürtüşmeler ve aşırı hava olaylarına karşı direnç gösterdiğini belirtti. Banka, bu direncin kısmen petrol rezervlerinin kullanılmasından ve yapay zekanın (YZ) verimlilik artırıcı potansiyeline duyulan iyimserlikten kaynaklandığını ifade etti.
Yapay zeka değerlemelerinde kırılganlık
ECB’ye göre yapay zeka teknolojisi uzun vadeli büyümeyi desteklese de riskleri de artırıyor. Artan siber tehditler ve az sayıda üçüncü taraf sağlayıcıya yoğun bağımlılık, özel firmalar ve kamu otoriteleri için operasyonel riski büyütüyor. Banka, mevcut değerlemelerin YZ ile ilgili firmalara ilişkin çok iddialı kazanç beklentilerine dayandığını, bu firmaların bilançolarındaki borç hacmini artırmayı sürdürdüğünü ve döngüsel finansmanın gerçek talebin ölçülmesini zorlaştırdığını vurguladı.
Değerlendirmeye göre piyasalar, YZ benimsemesinin hızı ve biçimine ilişkin haberlerin hayal kırıklığı yaratması halinde geniş çaplı duygu değişimlerine açık. Bu durum kurumsal kazanç beklentilerini olumsuz etkileyerek varlık sınıfları ve coğrafyalar arasında yayılabilecek riskler taşıyor.
Devlet borçlarında yükselen risk
ECB, birçok gelişmiş ekonomide olduğu gibi bazı Avro Bölgesi ülkelerinde de borç seviyelerinin yüksek olduğunu ve devlet borçlanma maliyetlerinin arttığını bildirdi. Banka, haber hassasiyeti yüksek kaldıraçlı yatırımcıların devlet tahvili piyasalarındaki varlığının arttığı bir ortamda mali konsolidasyonun gecikmiş ve giderek daha önemli hale geldiğini değerlendirdi.
YZ ve devlet borcuna artan maruziyetin dikkat gerektirdiğini belirten ECB, kırılganlıkların banka dışı finans sektörünün bazı kesimlerinde daha belirgin olduğunu ifade etti. Bankaların YZ ile ilgili varlıklarda olası bir düzeltmeye maddi anlamda maruz kalmasa bile banka dışı kurumlarla güçlü bağları üzerinden yayılma etkisiyle karşılaşabileceği kaydedildi.
Enerji kaynaklı kredi riski
ECB’ye göre enerji arzı kesintileri nedeniyle makro-finansal koşullarda olası bir bozulma kredi riskini artırabilir. Bankaların geçmiş şokları genel olarak iyi atlattığını belirten banka, bol likidite tamponları, kayda değer sermaye alanı ve güçlü kârlılıkla şokları emme kapasitesinin korunduğunu bildirdi.
Değerlendirmede ayrıca YZ’nin finans sektörü ve reel ekonomide benimsenmesinin finansal istikrar etkileri, YZ ile siber güvenlik arasındaki etkileşim ve büyük halka arzların finansal istikrar etkilerine ilişkin üç özel bölüm yer alıyor.



















