Türk Eğitim Vakfı (TEV) mezun bursiyeri, astrofizikçi Dr. Fulya Kıroğlu‘nun kara delikler üzerine geliştirdiği iki araştırma projesi NASA tarafından kabul edildi. TEV’in açıklamasına göre Kıroğlu, lisans eğitimi boyunca TEV bursuyla desteklendi.
ODTÜ’den Northwestern’a uzanan akademik yol
Açıklamaya göre Kıroğlu, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Fizik Bölümü’nde lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamladı; 2019 yılında Fulbright bursuyla ABD’ye giderek Northwestern Üniversitesi’nde astronomi doktorasına başladı ve 2025 yılında doktorasını tamamladı. Kıroğlu hâlen Northwestern Üniversitesi’ne bağlı Disiplinlerarası Astrofizik Keşif ve Araştırma Merkezi’nde (CIERA) doktora sonrası araştırmacı olarak görev yapıyor; aynı zamanda ABD Ulusal Bilim Vakfı (NSF) ve Simons Vakfı tarafından desteklenen Gökyüzü için Yapay Zekâ Enstitüsü’nde (SkAI) çalışmalarını sürdürüyor.
İlk proje: Fermi ile yüksek enerjili ışınım kaynakları
TEV’e göre NASA tarafından kabul edilen ilk proje, Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu aracılığıyla kara delikler ve yıldızlar arasındaki etkileşimlerin oluşturabileceği yüksek enerjili ışınım kaynaklarını araştırmayı hedefliyor. Bu çalışmayla evrenin çok daha genç olduğu dönemlerdeki kara deliklerin incelenmesi amaçlanıyor.
İkinci proje: Roman teleskobunun ilk gözlem dönemi
İkinci proje ise Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nun ilk gözlem dönemi kapsamında kabul edildi. “Gaz Bakımından Zengin Erken Evrende Gelgit Parçalanma Olayları: Roman ile Kara Delik Büyümesine Yeni Bir Pencere” başlıklı araştırma, 374 başvuru arasından seçilen 118 programdan biri oldu. Proje kapsamında evrenin erken dönemlerinde kara deliklerin çevrelerindeki gaz ve yıldızlarla nasıl etkileşime girdiği, üç boyutlu bilgisayar simülasyonlarıyla incelenecek; elde edilen sonuçlar teleskop gözlemleriyle karşılaştırılarak dev kara deliklerin kısa sürede nasıl büyüyebildiğine ilişkin sorulara yanıt aranacak.
Kıroğlu, açıklamada “Evrenin henüz çok genç olduğu dönemlerde bile dev kara deliklerin var olduğunu biliyoruz. Ancak bu kara deliklerin nasıl bu kadar hızlı büyüdüğü hala astrofiziğin en önemli sorularından biri” dedi ve çalışmalarıyla Fermi ve Roman teleskoplarından elde edilecek gözlemlerin yorumlanmasına katkı sunmayı hedeflediklerini belirtti.
TEV bursuna vurgu
Bilimsel başarılarında eğitim hayatı boyunca aldığı desteğin önemli yeri olduğunu vurgulayan Kıroğlu, TEV bursunun akademik yolculuğuna katkısını anlattı: “TEV bursu, eğitim hayatımın en kritik dönemlerinden birinde bana büyük bir güvence sağladı. Maddi kaygılar yerine derslerime ve araştırmaya odaklanabilmemi mümkün kıldı. Bugün NASA destekli projeler yürütüyor olmamda TEV’in maddi ve manevi desteğinin çok büyük katkısı var.”
Hedef: kendi araştırma grubu ve yapay zekâ destekli modeller
Açıklamaya göre Kıroğlu, gelecek dönemde yapay zekâ yöntemlerini astrofizik simülasyonlarıyla birleştirerek yıldızların ve kara deliklerin evrimini daha hızlı ve kapsamlı biçimde modelleyebilen araçlar geliştirmeyi planlıyor. Kıroğlu, “Birkaç yıl içerisinde öğretim üyesi olarak kendi araştırma grubumu kurmayı ve NASA ile çalışmalarımı daha da ileriye taşımayı planlıyorum” ifadelerini kullandı.



















