Sidara bünyesindeki Dar ve SU-YAPI, COP31 kapsamında Antalya’da düzenlediği etkinlikte yaşlanan barajların yapay zekâ destekli dijital sistemlerle izlenmesi, enerji talebi hızla artan veri merkezlerinin karbonsuzlaştırılması ve sürdürülebilir altyapı için somut çözümleri gündeme taşıdı.
İki oturumlu panelde barajlar ve veri merkezleri ele alındı
Şirketin açıklamasına göre etkinlik, Miracle Resort Hotel’de “The Race to Deliver Critical Infrastructure at COP31” başlığıyla iki oturumlu panel olarak gerçekleştirildi. Panelde hidroelektrik barajlarının yapay zekâ ve dijital ikiz teknolojileriyle daha güvenli ve verimli işletilmesi ile veri merkezlerinde enerji ve su tüketiminin azaltılarak yeni kapasitenin sürdürülebilir biçimde hayata geçirilmesi ele alındı.
Dar, SU-YAPI, Wood, Currie & Brown, Perkins&Will, TYLin ve Introba şirketlerinin temsilcilerini bir araya getiren etkinlikte Sidara Grup Sürdürülebilirlik ve Uygulama İcra Direktörü Balsam Nehme, Dar Genel Müdürü ve SU-YAPI Yönetim Kurulu Başkanı Maral Mitilyan ile SU-YAPI Genel Müdürü Ayşegül Gültekin Durgut değerlendirmelerini paylaştı.
Nehme: Sürdürülebilirlik, geliştirdiğimiz çözümlerin temel belirleyicisi
Nehme, grubun COP’a üst üste beşinci kez katıldığını belirterek sürdürülebilirlik ve iklim eylemi çalışmalarını somut mühendislik çözümleriyle desteklediklerini söyledi. Türkiye’de Dar ve SU-YAPI aracılığıyla sahip olunan altyapı uzmanlığına dikkati çeken Nehme, su altyapısının dijitalleşmesi ve veri merkezlerinin karbonsuzlaştırılmasına odaklandıklarını ifade etti.
Veri merkezlerinde su-enerji ilişkisi
Şirketin verdiği bilgiye göre veri merkezlerinin küresel kapasitesi 2015’ten bu yana iki katına çıktı ve 2030’a kadar yeniden ikiye katlanması bekleniyor. Bu tesisler yılda 240-340 TWh elektrik tüketiyor; bu, küresel elektrik talebinin yüzde 1’inden fazlasına denk geliyor.
Sidara’nın analizine göre tüketilen elektriğin yüzde 99’undan fazlası ısıya dönüşüyor ve bu atık ısı 13 milyondan fazla konutun ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde. Yeni bir veri merkezi binası inşa etmek yerine mevcut binaların veri merkezine dönüştürülmesi, inşaat malzemelerinin üretimi ve yapım süreçlerinden kaynaklanan karbon emisyonlarını yüzde 50-75 oranında azaltabiliyor.
PARA DAM barajın “akıllı saati” olarak tanımlandı
Açıklamaya göre dünyada geçen yüzyılda inşa edilmiş on binlerce büyük baraj, değişen iklim koşulları karşısında yeni işletme ve güvenlik ihtiyaçlarıyla karşı karşıya. Türkiye’de 272 barajın planlama, tasarım veya denetiminde görev alan SU-YAPI, bu deneyimini dijital teknolojilerle birleştiren PARA DAM yazılımını etkinlikte gündeme taşıdı.
Durgut, PARA DAM’ı barajın “akıllı saati”, dijital ikiz teknolojisini ise barajın sanal kopyası olarak tanımladı. Durgut, sahaya yerleştirilen çevresel ve yapısal sensörlerden ve yağış ölçümlerinden gelen verilerin bilgisayar ortamında analiz edilebildiğini, böylece barajın mevcut durumunun görülebildiğini ve iklim krizinin etkileri değerlendirilerek önlemlerin belirlenebildiğini söyledi. Durgut, “Barajların sensörlerle izlenmesi artık bir lüks değil, gereklilik” ifadelerini kullandı.
PARA DAM’ın barajın yapısal hareketleri, su basıncı, sızıntı, rezervuar seviyesi ve çevresel koşullara ilişkin verileri bir araya getirdiği belirtildi. Makine öğrenmesi destekli analizlerle bakım süreçlerinin sabit takvimler yerine ekipmanın gerçek durumuna göre planlanmasının hedeflendiği kaydedildi.
Durgut: Yeşil finansmanın kaynağı güvenilir veri
Durgut, şirketlerin çevresel performanslarını ölçülebilir ve doğrulanabilir verilerle ortaya koyabilmelerinin yeşil finansmana erişim açısından önem taşıdığını belirtti. Açıklamada 2025 yılında küresel ölçekte yaklaşık 654 milyar dolarlık yeşil tahvil ihracı gerçekleştirildiği bilgisine yer verildi.
“Yeşil finansmanın kaynağı veridir” diyen Durgut, yatırımcının yaklaşık ifadeleri riskli bulduğunu, ölçülmüş ve değerlendirilmiş verileri daha güvenilir bularak yatırımını o tarafa yönlendirdiğini söyledi. Durgut, söz konusu verilerin önemli bir bölümünün şirketlerin mevcut sistemlerinde bulunduğunu, sensörlerden, sayaçlardan, faturalardan ve kamu idarelerinden elde edilen bilgilerin bir araya getirilebileceğini ifade etti.
Mitilyan: İklim hedefleri hayata geçirilmediği sürece kavram olarak kalır
Mitilyan, COP31’in Türkiye’de düzenlenmesinin önemine dikkat çekerek uluslararası iklim politikalarının somut altyapı ve üstyapı projelerine dönüştürülmesinde mühendis ve mimarların sorumluluğunu vurguladı.
“Görevimiz, uluslararası platformlarda konuşulan politikaların ve alınan kararların projelerde uygulanmasını sağlamak” diyen Mitilyan, hayata geçirilmediği sürece hedeflerin kavram olarak kaldığını belirtti. Mitilyan, Türk mühendislerinin uluslararası iş birlikleriyle bu dönüşüme katkı sağlayabileceğini ifade etti.



















