Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) verilerine göre, uluslararası gıda emtia fiyatlarını izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi Ekim 2026’da aylık yüzde 1,2 azalarak 133,9 puana geriledi. Endeks, düşüşe rağmen bir yıl önceki seviyesinin yüzde 5,9 üzerinde, Mart 2022 zirvesinin ise yüzde 16,4 altında kaldı.
FAO, gerilemede zayıflayan ithalat talebinin etkili olduğunu bildirdi. Tahıl, süt ürünleri ve et fiyatlarındaki düşüşler, şekerdeki güçlü yükseliş ile bitkisel yağlardaki sınırlı artışın etkisini aştı.
Tahılda düşüş, pirinçte artış
Tahıl Fiyat Endeksi eylüle göre yüzde 4,5 geriledi. Buğday fiyatları, dört aylık yükselişin ardından zayıf uluslararası talep ve özellikle Arjantin’de iyileşen üretim görünümünün etkisiyle düştü. FAO’ya göre Karadeniz ihracat akışındaki kısıtların hafifleyeceği beklentisi de fiyatları aşağı çekerken, bölgede süren lojistik aksamalar düşüşü sınırladı.
Mısır fiyatları, ABD’deki hasat baskısı ve Güney Amerika’nın başlıca ihracatçı ülkelerinde bol arz beklentisiyle geriledi. Buna karşılık pirinç fiyat endeksi, bazı ihracatçı ülkelerde hasat gecikmeleri, olumsuz hava koşulları ve yükselen maliyetler nedeniyle yüzde 1,6 arttı.
Şeker fiyatları dört aydır yükseliyor
Şeker Fiyat Endeksi ekimde aylık yüzde 6,6, yıllık yüzde 28,8 yükselerek Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. FAO, artışı Brezilya’nın başlıca üretim bölgesi olan merkez-güney kesiminde yağışların hasat ve işleme faaliyetlerini aksatmasına; Hindistan, Avrupa Birliği ve Tayland’ın 2026/27 sezonu üretimine ilişkin kaygılara bağladı.
Bitkisel yağ fiyatları yüzde 0,3 arttı. Biyoyakıt sektörünün talebi ve Güney Amerika’da mevsimsel olarak azalan arz, soya yağı fiyatlarını 2022 sonundan bu yana en yüksek seviyeye taşıdı. Et fiyat endeksi yüzde 1,2, süt ürünleri fiyat endeksi ise yüzde 1,1 geriledi.
Tahıl ticaretinde daralma bekleniyor
FAO’nun tahminine göre küresel tahıl üretimi 2026’da önceki yılın rekorunun altında kalacak, ancak 2 milyar 999 milyon tonla kayıtlardaki ikinci en yüksek düzeye ulaşacak. Pirinç üretiminin dört sezonun ardından ilk kez düşerek yüzde 2,5 azalışla 552 milyon tona inmesi bekleniyor.
Küresel tahıl kullanımının 2026/27 döneminde yüzde 0,2 artarak 2 milyar 971 milyon tona çıkacağı öngörülüyor. Sezonların 2027’deki kapanışında tahıl stoklarının yüzde 1,8 artması, stokların kullanıma oranının ise yüzde 32,4 olması bekleniyor. FAO, stok artışında ihracat aksamaları nedeniyle Rusya ve Ukrayna’da biriken buğdayın etkili olduğunu belirtti.
Dünya tahıl ticaretinin 2026/27 döneminde yüzde 3,3 daralarak 507,7 milyon tona gerilemesi öngörülüyor. Daralmanın başlıca unsurunu, arz veya lojistik kısıtları nedeniyle büyük ihracatçıların sevkiyatlarının azalmasıyla buğday ticaretinde beklenen yüzde 8,6’lık düşüş oluşturuyor.
