Avrupa sanayisi enerji krizi ve jeopolitik belirsizliklerin etkilerini sürdürürken, İspanya sanayisi rakiplerinden ayrışan bir performans sergiliyor. Coface Güney Avrupa Ekonomisti Laurine Pividal’in değerlendirmesine göre ülkenin imalat sanayisi üretimi, daha dengeli sanayi çeşitliliği, rekabetçi iş gücü maliyetleri ve yenilenebilir enerjideki hızlı büyümenin etkisiyle Ukrayna’daki savaş öncesi seviyelerin üzerine çıktı.
Almanya ve İtalya savaş öncesi seviyelerin gerisinde
İspanya, 2022 yılından bu yana Avrupa’nın en dinamik ekonomilerinden biri olarak öne çıkıyor ve yıllık büyüme oranı Avrupa Birliği’nin iki ila altı katı seviyesinde gerçekleşiyor. İspanya’nın imalat sanayisi üretimi savaş öncesi seviyeleri aşarken Almanya ve İtalya hâlâ bu seviyelerin gerisinde bulunuyor.
Bu performansın arkasında İspanya’nın daha dengeli ve çeşitlendirilmiş sanayi yapısı yer alıyor. Almanya ve İtalya; otomotiv, makine ve metal işleme gibi enerji krizinden ağır biçimde etkilenen sektörlere yüksek ölçüde bağımlı kalırken İspanya daha fazla çeşitlendirilmiş sanayi yapısından faydalanıyor. İlaç, elektrikli ekipman ve elektronik gibi yüksek katma değerli sektörlerin yanı sıra kâğıt, plastik ve kimya gibi enerji yoğun sektörlerde de güçlü bir ivme görülüyor.
Almanya ve Fransa’nın Avrupa Birliği içindeki ihracat pazar payları gerilerken İspanya, 2015 yılından bu yana ihracat pazarındaki payını korumayı başardı.
İş gücü maliyeti avantajı sürüyor, ancak baskı artıyor
2025 yılında imalat sanayisindeki saatlik iş gücü maliyetleri İspanya’da Fransa’dan %40, Almanya’dan ise %43 daha düşük seviyede bulunuyor. Bu fark, ülkenin verimlilik açığını fazlasıyla telafi ediyor.
Ancak bu avantaj kırılganlığını koruyor. İmalat sanayisindeki saatlik iş gücü maliyetleri 2022-2025 döneminde %15 artarken reel verimlilikteki artış %3’ün altında kaldı. Aynı dönemde istihdam artışı düşük katma değerli sektörlerde yoğunlaştı. Ücretlerin verimlilikten daha hızlı artmaya devam etmesi halinde İspanya’nın rekabet gücünün temel dayanaklarından biri zaman içinde zayıflayabilir.
Elektrik üretiminin %58’i yenilenebilir kaynaklardan
Güneş ve rüzgâr enerjisindeki büyüme, yalnızca birkaç yıl içinde İspanya’nın elektrik sistemini köklü biçimde dönüştürdü. 2024 yılında İspanya’nın toplam elektrik üretiminin %58’i yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlandı. Doğal gazın elektrik fiyatları üzerindeki belirleyici etkisi İspanya’da yalnızca %15 seviyesindeyken, bu oran 2026 yılı başında İtalya’da %89’a ulaşıyordu.
Doğal gaza bağımlılığın azalması, ülkenin enerji şoklarına karşı kırılganlığını düşürürken İspanya’nın, sözleşmeye bağlanan kapasitenin dörtte birini oluşturarak enerji satın alma anlaşmalarında (PPA) Avrupa’nın lider pazarı haline gelmesine katkı sağlıyor.
Bununla birlikte toptan elektrik fiyatlarındaki bu avantaj henüz üreticilerin faturalarına tam anlamıyla yansımış değil. Daha düşük teşvikler, daha yüksek şebeke maliyetleri ile elektrik altyapısı ve depolama yatırımlarındaki gecikmeler bunun nedenleri arasında yer alıyor. Avrupa ülkelerinin büyük bölümünde yenilenebilir enerjiye yatırılan her 1 dolar karşılığında elektrik şebekesine yaklaşık 0,70 dolar yatırım yapılırken İspanya’da bu tutar yalnızca 0,30 dolar seviyesinde kalıyor. Şebeke kısıtları nedeniyle 2025 yılında yenilenebilir enerji üretiminin %11’e varan bölümü kısıntıya uğradı.
Almanya’nın enerji yoğun sektörlere yönelik destek programlarını 2030 yılında planlandığı şekilde aşamalı olarak sonlandırması halinde, İspanya’nın yakın zamanda açıkladığı elektrik şebekesine yönelik 17,9 milyar euroluk ek yatırım planıyla birlikte ülkenin rekabet avantajı daha da güçlenebilir.
Laurine Pividal, “Avrupa’nın sanayi merkezleri art arda yaşanan şokların etkisiyle zayıf seyrini sürdürürken İspanya sanayisi daha dinamik bir performans ortaya koyuyor. Bu dayanıklılığın temelinde çeşitlendirilmiş üretim yapısı, rekabetçi maliyetler ve güçlü enerji potansiyeli bulunuyor. Bundan sonraki asıl zorluk ise bu avantajları sürdürülebilir verimlilik kazanımlarına dönüştürmek olacak” değerlendirmesini yaptı.



















