Acıbadem Kadıköy (Dr. Şinasi Can) Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Baykal Tülek, hava yollarında kalıcı daralma ve akciğer dokusunda hasarla seyreden KOAH’ın genellikle yıllarca fark edilmeden sinsice ilerlediğini belirterek bazı erken sinyallerin gözden kaçmaması gerektiğini vurguluyor.
En önemli risk faktörü sigara
Tülek, KOAH’ın en önemli risk faktörünün sigara kullanımı olduğunu, ancak sigara içmediği halde sigara dumanına maruz kalma, özellikle sonbahar-kış aylarında hava kirliliği, evlerde kullanılan odun ve kömür gibi yakıtların dumanı, mesleki toz ve kimyasal maruziyetlerle genetik yatkınlığın da hastalığa yol açabildiğini belirtiyor.
Tülek, gençlerde yaygınlaşan elektronik sigara kullanımına da dikkat çekerek şunları söylüyor: “Elektronik sigaraların solunum yollarını tahriş ederek ciddi zararlar verebildiği bilinmektedir. Bu nedenle elektronik sigaraları güvenli bir alternatif olarak görmek doğru değildir.”
KOAH’ın dünyada ölüm nedenleri arasında 3. sırada yer aldığını, Türkiye’de de solunum sistemi hastalıklarının ölüm nedenleri arasında 3. sırada bulunduğunu belirten Tülek, belirtilerin erken dönemde tanınmasının tedavide büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Gözden kaçabilen 7 erken belirti
Sabahları tekrarlayan öksürük: Özellikle sigara kullanan kişiler sabah öksürüğünü normal kabul edebiliyor. Oysa haftalarca devam eden veya sık tekrarlayan öksürük, hava yollarında gelişen kronik hasarın ilk işaretlerinden biri olabiliyor.
Sürekli veya tekrarlayan balgam çıkarma: Her sabah balgam çıkarılması normal sayılmıyor. Uzun süredir devam eden balgam üretimi, hava yollarındaki kronik iltihabi değişikliklerin habercisi olabiliyor.
Merdiven çıkarken veya yokuş yürürken nefes darlığı: KOAH’ın en karakteristik belirtilerinden biri. Başlangıçta yalnızca hızlı yürüyüşte veya merdiven çıkarken hissediliyor ve çoğu zaman yaşa ya da hareketsizliğe bağlanıyor.
Nefes alıp verirken hırıltı veya ıslık sesi: Özellikle nefes verirken duyulan hırıltı, hava yollarında daralmaya işaret edebiliyor. Astım gibi başka hastalıklarda da görülebildiğinden nedeninin araştırılması gerekiyor.
Göğüste sıkışma veya baskı hissi: Bazı hastalar nefeslerini rahatça veremediklerini, göğüslerinde ağırlık veya sıkışma hissettiklerini ifade ediyor. Bu yakınma kalp hastalıkları dahil farklı nedenlerle de ortaya çıkabiliyor.
Sık tekrarlayan veya uzun süren solunum yolu enfeksiyonları: Her kış tekrarlayan bronşit atakları, enfeksiyon sonrasında haftalarca devam eden öksürük ve balgam yakınmaları altta yatan bir hava yolu hastalığının işareti olabiliyor.
Çabuk yorulma ve günlük hareketlerin azalması: Tülek, “KOAH bazen belirgin nefes darlığından önce günlük yaşamda yavaşlamayla kendini gösterir. Kişi farkında olmadan daha az yürümeye, merdiven yerine asansörü tercih etmeye başlayabilir” diyor.
Tanı ve tedavi
Tülek, bu belirtilerin bulunmasının mutlaka KOAH anlamına gelmediğini, ancak özellikle 40 yaş üzerinde sigara öyküsü veya başka risk faktörleri bulunan kişilerde yakınmaların araştırılması gerektiğini belirtiyor. KOAH tanısının solunum fonksiyon testi (spirometri) ile doğrulandığını ifade eden Tülek, oluşmuş akciğer hasarının tümüyle geri döndürülemediğini, ancak sigaranın bırakılması, uygun ilaç tedavileri, düzenli fiziksel aktivite, gerekli aşılar ve gerektiğinde solunum rehabilitasyonuyla hastalığın ilerleyişinin yavaşlatılabileceğini, yakınmaların azaltılabileceğini ve yaşam kalitesinin artırılabileceğini söylüyor.



















