TMMOB Peyzaj Mimarları Odası, Antalya’da düzenlenen COP31’de peyzajın iklim değişikliğine uyum planlarına ve yatırım kararlarına dahil edilmesi çağrısıyla yer alıyor. Oda, konferansın iki haftasında da Uluslararası Peyzaj Mimarları Federasyonu (IFLA) delegasyonunda bulunacak ve federasyonun COP31 Pozisyon Belgesi’ndeki önerileri Türkiye’deki planlama ve uygulama süreçleri açısından gündeme taşıyacak.
İklim riskleri imar ve yatırım kararlarında gündeme gelmeli
Oda Yönetim Kurulu Başkanı Özay Yerlikaya, planlama kararlarının iklim risklerini doğrudan etkilediğini belirterek şunları söyledi: “Bir dere koridorunun korunup korunmayacağına, bir mahallenin ne kadarının geçirimsiz yüzeylerle kaplanacağına ya da insanların sıcak günlerde gölgeye erişip erişemeyeceğine ilişkin kararlar, o kentin sel ve aşırı sıcaklara ne ölçüde açık olacağını belirler. Bu yüzden iklime uyum, imar planı hazırlanırken ve yatırım bütçesi belirlenirken başlar.”
Yerlikaya, COP31’de savundukları yaklaşımın peyzaj mimarlarının bu kararlara en başından katılması ve belediyelerin iklim risklerine en açık mahallelerden başlayarak uygulama yapabilecek teknik ve mali kapasiteye kavuşması olduğunu ifade etti. Yatırımın başarısının yağmur suyunun ne kadar tutulduğu, gölgeye erişimin nerelerde arttığı ve bu iyileşmelerden kimlerin yararlandığı üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini ekledi.
Uyum finansmanı yerelde uygulanabilir projelere yönlendirilmeli
IFLA’nın pozisyon belgesi, doğa temelli çözümlerin ulusal uyum politikalarına, kentlerin iklim eylem planlarına ve yatırım programlarına birlikte yansıtılmasını öneriyor. Bu yaklaşımda su yönetimiyle yeşil alan planlamasını bir araya getiren mavi-yeşil altyapı sistemleri öne çıkıyor. Yağmur suyunu geçici olarak tutabilen parklar, suyun toprağa sızmasına olanak veren yüzeyler ve birbirine bağlanan yeşil alanlar, mevcut kent dokusunda uygulanabilecek örnekler arasında yer alıyor.
Belge, yerel yönetimlerin iklim finansmanına erişiminin güçlendirilmesini ve yatırımların iklim risklerine daha fazla maruz kalan toplulukların ihtiyaçları gözetilerek planlanmasını istiyor. Uygulamaların etkisinin ölçülebilir göstergelerle izlenmesi de öneriler arasında bulunuyor.
İklim, biyolojik çeşitlilik ve arazi için ortak yaklaşım
IFLA, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve arazi bozulmasıyla mücadelede peyzajın ortak bir çalışma alanı olarak ele alınmasını savunuyor. Federasyon, üç Rio Sözleşmesi arasında ortak bir yaklaşım geliştirilmesini desteklemek üzere Uluslararası Peyzaj Sözleşmesi oluşturulması çağrısını COP31’e taşıyor.
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası, IFLA ile konferans boyunca ortak etkinlikler düzenleyecek; Oda temsilcileri farklı kurumların oturumlarında konuşmacı ve moderatör olarak görev alacak, uluslararası paydaşlarla görüşmeler yapacak. Çalışmalarda iklim politikalarının mekânsal planlamaya yansıtılması, doğa temelli çözümlerin yerelde yaygınlaştırılması ve belediyelerin iklim uyum projelerini hayata geçirebilmesi için gereken teknik ve mali desteğin güçlendirilmesi ele alınacak. Oda, IFLA ile yürüttüğü iş birliğini COP31 sonrasında da sürdürerek uluslararası iklim politikaları ile Türkiye’deki planlama, tasarım ve uygulama süreçleri arasında kalıcı bir bağ kurmayı hedefliyor.
